Waar wilt u op zoeken?
Loading

Dorpsvisie

 

Dorpsvisie Borgercompagnie 2026

Februari 2026

Mede tot stand gekomen dankzij inzet van de inwoners van het dorp, de inzet van de studenten van Rijksuniversiteit Groningen in het verwerken van de enquête gegevens naar "niet meer Borgercompagnie maar een beter Borgercompagnie", en de werkgroep 'dorpsvisie Borgercompagnie' in opdracht van de dorpsvereniging.

 

Missie Borgercompagnie

Borgercompagnie is een hechte gemeenschap die — geworteld in haar veenkoloniale geschiedenis en unieke cultuurlandschap — samenwerkt aan een leefbaar en toekomstbestendig dorp. Onze missie is om alle inwoners te betrekken bij het vormgeven van de toekomst van Borgercompagnie, zodat iedereen — jong en oud — zich gehoord, verbonden en thuis voelt. Door samenwerking, betrokkenheid en respect voor onze omgeving versterken wij de sociale samenhang en kwaliteit van leven in het dorp.

Visie Borgercompagnie

Borgercompagnie ziet een toekomst voor zich waarin het dorp, ondanks maatschappelijke uitdagingen zoals vergrijzing, woningdruk en milieuvraagstukken, een vitaal en veerkrachtig plattelandsdorp blijft. Wij geloven in de kracht van onze gemeenschap: een dorp dat actief verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen ontwikkeling en waarin sociale verbondenheid en een open houding naar elkaar centraal staan.

De dorpsvisie 2026 is het gezamenlijke kompas van Borgercompagnie. Zij komt tot stand met en door inwoners en biedt richting aan keuzes, initiatieven en samenwerking, zodat het dorp zich blijft ontwikkelen op een manier die breed wordt gedragen en recht doet aan wie wij samen zijn.

Deze dorpsvisie omvat de volgende thema's:

Wonen Werk en bedrijfsactiviteiten Openbare ruimte Natuur, milieu en duurzaamheid Cultuur, recreatie en sport Welzijn en gezondheid Het sociale leven

Per thema worden doelstellingen en speerpunten geformuleerd. Deze speerpunten vormen het uitgangspunt voor een dorpsagenda waaraan het Bestuur van de Dorpsvereniging nadere invulling geeft. Deze agenda is zowel voor de korte als de langere termijn en wordt via een periodieke evaluatie actueel gehouden.

Gezien de kansen en mogelijkheden van Nij Begun bevelen wij aan om — onder de vlag van de Dorpsvereniging — meerdere commissies in het leven te roepen voor de verdere uitvoering van de dorpsagenda.

 

Wonen

Borgercompagnie is een dorp waar het groene en agrarische karakter en de traditionele dorpsstijl gekoesterd worden. Nieuwbouw en andere woonvormen sluiten aan bij deze identiteit en passen in het landschap. Het dorp biedt ruimte voor alle generaties: jongeren, starters en senioren kunnen hier wonen, doorstromen en hun sociale netwerk behouden. Zo blijft Borgercompagnie een leefbare, verbonden en toekomstgerichte gemeenschap.

Doelstelling De toekomst van Borgercompagnie ligt in het zorgvuldig combineren van behoud en vernieuwing. Nieuwbouw en herontwikkeling moeten passen bij de schaal en stijl van het dorp, in harmonie met het landschap en de bestaande bebouwing. Bewoners staan open voor het realiseren van meerdere wooneenheden op eigen erf of in bestaande gebouwen, bijvoorbeeld voor mantelzorg of combinatiewoningen. Levensloopbestendige woningen en kleinschalige woonvormen, zoals ouderenhofjes in dorpsstijl, kunnen ouderen helpen om binnen het dorp te blijven wonen, terwijl er tegelijkertijd ruimte ontstaat voor jonge gezinnen en starters.

Speerpunten dorpsagenda

  • Behoud van dorpsidentiteit: Nieuwbouw en herontwikkeling laten aansluiten bij de dorpsstijl. Hoogbouw en rijtjeshuizen vermijden.
  • Woningaanbod voor alle generaties: Inzetten op starterswoningen, seniorenwoningen en levensloopbestendige woningen. Mogelijkheid voor meerdere wooneenheden op eigen erf of in bestaande gebouwen faciliteren (bijvoorbeeld mantelzorg, combinatiewoningen).
  • Ouderen en sociale cohesie: Kleinschalige woonvormen (zoals ouderenhofjes in dorpsstijl) onderzoeken en faciliteren. Streven naar behoud van sociale contacten en het sociale netwerk bij woningaanpassing of verhuizing.
  • Ruimtelijke planning en draagvlak: Zorgvuldigheid betrachten bij locatie van nieuwbouw, met oog voor zowel het open karakter van het dorp als draagvlak onder inwoners. Hierbij heeft bouwen op beschikbare percelen de voorkeur boven uitbreiding van het lint.
  • Inspraak en betrokkenheid: Inwoners — van jongeren tot senioren — actief betrekken bij plannen en regelgeving rond woningbouw/herontwikkeling en rekening houden met hun wensen.
  • Duurzaamheid en toekomstbestendigheid: Energiezuinige en duurzame bouwmethoden stimuleren. Anticiperen op veranderende demografie en toekomstige woonbehoeften.

 

Werk en Bedrijfsactiviteiten

Borgercompagnie kent een kleinschalig, sociaal ondernemingslandschap, waarin werk, ondernemerschap en vrijwilligers bijdragen aan een vitaal dorp. Het dorp blijft aantrekkelijk door rust, groene omgeving en dorpskarakter. Ondernemerschap is kleinschalig en vaak aan huis of familie gebonden, terwijl grote industriële uitbreidingen ongewenst zijn. Borgercompagnie zoekt een balans tussen wonen en lokale bedrijvigheid, waarbij leefbaarheid en sociale verbondenheid behouden blijven.

Doelstelling Wij streven naar een economisch klimaat dat past bij de dorpsidentiteit: kleinschalig, duurzaam en sociaal betrokken, waarbij werk, ondernemerschap en vrijwilligersactiviteiten bijdragen aan een vitaal en leefbaar dorp, terwijl lokale economische kansen behouden blijven.

Speerpunten dorpsagenda

  • Behoud kleinschalig ondernemerschap: Lokale, aan huis of familie gebonden bedrijven stimuleren en ondersteunen. Uitbreiding van grote industriële bedrijven vermijden om het dorpskarakter te behouden.
  • Balans wonen en werken: Zekerstellen van voorwaarden voor bedrijvigheid passend bij de leefomgeving en rust van het dorp. Zo mogelijk afstemming tussen betrokkenen zoeken waar overlast wordt verwacht of ervaren.
  • Versterking van sociale en vrijwilligersactiviteiten: Vrijwilligerswerk stimuleren dat bijdraagt aan de sociale cohesie binnen het dorp. Bewoners betrekken bij kleinschalige initiatieven om verbondenheid te behouden.

 

Openbare Ruimte

Voor veel dorpsbewoners is de openbare ruimte essentieel voor een aantrekkelijke leefomgeving in het dorp. Niet alleen voor henzelf, maar ook voor bezoekers (toeristen en recreanten) van Borgercompagnie. Tegelijkertijd zijn er veel zorgen over de staat van onderhoud van groenvoorzieningen, infrastructuur en waterwegen. En daarmee komt ook de (verkeers)veiligheid in het geding.

Doelstelling Wij zetten in op een kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte ten behoeve van leefbaarheid, verkeersveiligheid, toerisme en recreatie, in partnerschap met de gemeenten Midden-Groningen en Veendam.

Speerpunten dorpsagenda

  • Wegwerken van achterstallig onderhoud van wegen en fietspaden: Van primair belang, met name om te voorkomen dat fietsers op de rijweg gaan fietsen.
  • Aanleg van een fietspad in Noord.
  • Verbetering van voorzieningen op het gebied van sport en recreatie: Het plaatsen van bankjes, watertappunten en afvalbakken, alsmede het uitbreiden van parkeerplekken waar gewenst.
  • Het periodiek baggeren van het kanaal.
  • Het tijdig maaien van de bermen in het belang van de verkeersveiligheid.
  • Het onderhoud van speelplekken met omringend groen: Speeltoestellen schoon en toegankelijk houden.
  • Verkeersoverlast: Knelpunten inventariseren en onderzoeken hoe overlast beperkt of voorkomen kan worden (bijvoorbeeld aandacht voor de wateroverlast in het viaduct en de overlast van te snel rijdend verkeer).
  • Openbaar vervoer: Dienstregelingen in het busvervoer beter laten aansluiten op de wensen van het dorp.

 

Natuur, Milieu en Duurzaamheid

Ons dorp koestert zijn groene karakter als essentieel onderdeel van de identiteit en kwaliteit van onze leefomgeving. Natuur en landschap zijn geen bijzaak, maar vormen de basis voor een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige gemeenschap.

Veel mensen waarderen het agrarische karakter van het dorp, maar vinden tegelijk dat de leefomgeving, de volksgezondheid en de kwaliteit van natuur en landschap niet ten koste mogen gaan van economische activiteiten.

Doelstelling Het streven is te komen tot een evenwicht waarin landbouw, wonen en natuur elkaar versterken. Samen werken inwoners, grondeigenaren, agrariërs en overheden aan een leefomgeving waarin natuur en milieu worden gerespecteerd en versterkt, zodat het dorp ook voor toekomstige generaties groen, gezond en leefbaar blijft.

Speerpunten dorpsagenda

  • Bescherming van natuur en landschap: Groene structuren, historie en landschapselementen in en rond het dorp behouden en versterken. Ruimte bieden aan kleinschalige initiatieven.
  • Gezonde leefomgeving: Inzetten op schone lucht, schoon water, gezonde bodem, en het beperken/voorkomen van milieubelasting, met specifieke aandacht voor de nadelige effecten van bodemdaling.
  • Duurzaamheid: Bewaken dat nieuwe ontwikkelingen passen bij de draagkracht van het landschap. Ruimte bieden aan initiatieven die landbouw en natuur combineren.
  • Dialoog: Met elkaar in gesprek blijven door het bevorderen van dialoog, informatie-uitwisseling en gedeelde besluitvorming waar mogelijk.

 

Cultuur, Recreatie en Sport

Cultuur, recreatie en sport zijn onmisbaar voor een gezonde, verbonden en vitale dorpsgemeenschap. Wij bouwen voort op het bestaande aanbod en versterken dit waar nodig, zodat het aansluit bij alle leeftijdsgroepen en leefstijlen. Ontmoeting, beweging en onderlinge betrokkenheid staan centraal.

Doelstelling Wij beschikken over aantrekkelijke en toegankelijke voorzieningen in de directe leefomgeving, zoals wandel- en fietsroutes en laagdrempelige ontmoetingsplekken. Tegelijkertijd is er aandacht voor een goede verbinding met regionale voorzieningen. Initiatieven worden gedragen door de gemeenschap, afgestemd op aantoonbare behoefte en ondersteund door heldere communicatie en samenwerking tussen organisatoren.

Speerpunten dorpsagenda

  • Passend en toekomstgericht aanbod: Behouden en versterken van cultuur-, recreatie- en sportactiviteiten voor alle leeftijden, met extra aandacht voor jongeren en aantoonbaar draagvlak.
  • Ontmoeting en verbinding: Stimuleren van activiteiten, sociale samenhang en onderlinge hulp, met goede afstemming en samenwerking tussen initiatiefnemers.
  • Aantrekkelijke en toegankelijke leefomgeving: Uitbreiden van wandel- en fietsroutes.
  • Duidelijke organisatie en communicatie: Afstemmen van agenda's, het activiteitenaanbod en de inzetbaarheid van benodigde vrijwilligers.

 

Welzijn en Gezondheid

Wij bouwen aan een inclusieve en gezonde gemeenschap waarin inwoners elkaar zien, horen en actief meedoen. Iedereen krijgt de ruimte om te participeren, eenzaamheid wordt tegengegaan en kwetsbare inwoners worden ondersteund in het versterken van hun veerkracht. Ontmoeting, open communicatie en aandacht voor een gezonde leefomgeving vormen de basis.

Doelstelling Wij willen werken aan een sociaal sterke en gezonde dorpsgemeenschap waarin inwoners zich betrokken en gehoord voelen, waarin laagdrempelige ontmoeting vanzelfsprekend is en waarin activiteiten aansluiten bij de behoeften, wensen en interesses van inwoners. Tegelijkertijd streven wij naar een transparante en zorgvuldige omgang met thema's rondom gezondheid, bedrijfsactiviteiten en gewasbescherming, zodat risico's en overlast worden beperkt en het vertrouwen binnen de gemeenschap wordt versterkt.

Speerpunten dorpsagenda

  • Inclusieve participatie: Iedereen kan meedoen; behoeften en interesses van inwoners vormen het uitgangspunt voor activiteiten.
  • Ontmoeting en veerkracht: Laagdrempelige ontmoetingen en spontane interacties stimuleren met gerichte aandacht voor preventie van eenzaamheid.
  • Gezonde leefomgeving: Bevorderen van transparante communicatie over bedrijfsactiviteiten en gewasbescherming, met aandacht voor het beperken en voorkomen van risico's en overlast.

 

Het Sociale Leven

Een sterk sociaal leven is essentieel voor het mentale en fysieke welzijn van onze inwoners. Borgercompagnie moet een dorp zijn waar mensen zich verbonden voelen, waar relaties niet oppervlakkig, maar betekenisvol zijn en waar verschillen tussen groepen worden overbrugd. Verbinding, in een langgerekt lintdorp, vraagt om bewuste aandacht voor ontmoeting, communicatie en betrokkenheid.

Doelstelling Wij versterken de voorwaarden voor open dialoog, transparante besluitvorming en toegankelijke ontmoetingsplekken, zodat iedere inwoner zich onderdeel voelt van één gemeenschap.

Speerpunten dorpsagenda

  • Verbinding in het hele dorp: Sociale eilanden doorbreken en ontmoetingen tussen dorpsdelen en groepen stimuleren.
  • Toegankelijke ontmoetingsplekken: Bestaande locaties versterken en afstemmen op de wens tot spontane ontmoeting tussen dorpsgenoten.
  • Heldere communicatie: Informatievoorziening verbeteren, transparantie vergroten en onderlinge afstemming versterken.
  • Betrokkenheid en participatie: Stimuleren van bewonersbetrokkenheid en bevorderen van de onderlinge communicatie rond thema's die het mentaal en fysiek welzijn van onze inwoners raken. Het leven in een lang lint van bebouwing heeft onze volle aandacht.

 

Conclusie Dorpsvisie Borgercompagnie 2026

De Dorpsvisie 2026 laat zien dat Borgercompagnie met vertrouwen én realiteitszin vooruitkijkt. Vanuit zijn veenkoloniale geschiedenis en karakteristieke landschap kiest het dorp voor ontwikkeling waarin behoud en vernieuwing hand in hand gaan.

De kracht ligt bij de gemeenschap: betrokken inwoners die samen verantwoordelijkheid nemen voor een leefbaar, groen en sociaal verbonden dorp.

De volgende stap is het opstellen van een dorpsagenda waarin de ambities worden vertaald naar concrete acties voor de korte en (middel-)lange termijn. Door periodieke evaluatie blijft de koers actueel en gedragen. Daarmee is de Dorpsvisie 2026 geen eindpunt, maar een levend kompas voor een toekomstbestendig Borgercompagnie — voor de huidige én volgende generaties.

Op weg naar de toekomst, met aandacht voor het verleden en het heden!

 

Bijlage: Het Dorp

Een sfeerweergave van Eric van Oosterhout

Burgemeester Eric van Oosterhout van Emmen, die in het verleden in Veendam actief was als gemeenteraadslid, hoofd Welzijn en Onderwijs en later gemeentesecretaris, was onlangs aanwezig bij de bijeenkomst in Borgercompagnie waar de dorpsraad de resultaten presenteerde van het grote dorpsonderzoek. De terugkeer naar het gebied waar hij jarenlang woonde en werkte, inspireerde hem tot het schrijven van een persoonlijke column.

Op het parkeerterrein in Borgercompagnie zijn we de auto nog niet uit, of we komen de eerste bekenden al tegen. Dit is vertrouwde grond. Hier woonden we met veel geluk van 1996 tot 2017. Aan de ene kant van het parkeerterrein stond ons huis met die heerlijke tuin. We werden getipt door een bevriende makelaar. We fietsten vanuit Veendam met de meisjes vaak naar het speeltuintje dat naast dat leuke huis stond. En ineens konden we het kopen. Er kwam een jaar later nog een dochter bij in dit paradijsje.

Aan de andere kant van het parkeerterrein lag de plaatselijke voetbalclub. Ook niet verkeerd. Nu lopen we met een veel oude bekenden naar de voormalige voetbalkantine. Dat is nu het fraai verbouwde dorpshuis. Het is hard gegaan in het dorp. Eerst verdween de dorpsschool. Een uitstekende school die in onze tijd altijd meer dan 60 kinderen had. Toen verdween het dorpscafé. Daar waren de feesten, het biljart en "vief patat en kroket" op de vrijdagavond. En uiteindelijk viel ook de voetbalclub om.

Dat was het teken voor de Dorpsraad om na te denken over de toekomst van het dorp. Met behulp van een aantal studenten werd een enquête uitgezet. De uitkomsten werden besproken in allerlei "keukentafelgesprekken". Dat bleek goed uit te pakken. Liefst 88% van de dorpsbewoners leverde een bijdrage.

In het dorpshuis zitten al gauw 100 mensen. Dat is twintig(!) procent van het hele dorp. Het weerzien met veel bekenden is hartverwarmend: "moi, houst mit joe daan".

Ik ben gevraagd om de middag aan elkaar te praten. De bekende Groningse zanger Erwin de Vries doet de aftrap. Als ik een van de studenten vraag of hij wel eens heeft gehoord van "een poedie oet Munt'ndam", moet hij het antwoord schuldig blijven.

De uitkomsten van hun onderzoek zijn positief. Er gaat veel goed in het dorp, maar er zijn ook zeker aandachtspunten. De aanwezige wethouder vindt het nog niet zo heel eenvoudig om aan te geven wat hij met de resultaten gaat doen, maar "ik ga zeker in gesprek".

We blijven na afloop langer hangen dan de bedoeling is. We vragen naar elkaars kinderen ("wat geweldig dat die kleine Sjoukje nu in de politiek zit") en natuurlijk naar elkaars gezondheid. "Komen jullie hier straks weer wonen"?

Wat weemoedig rijden we het langgerekte lint weer uit. Bij bijna elk huis hebben we wel een verhaaltje. En als we het vertrouwde Weerdinge binnen rijden, verdwijnt de weemoed al snel. 's Avonds gaan we met vrienden naar de jaarlijkse toneelvoorstelling in het dorpshuis van Weerdinge. Ook daar wel 100 hartelijke mensen. Een leuke voorstelling, "hoe is het met je", bitterballen en een prijsje bij de verloting.

Borgercompagnie en Weerdinge, leve het dorp.